Hanutçuluk Yapmak Ne Demek? Bir Şehrin Kalbinde Dökülen Sessiz Sözler Bazı hikâyeler vardır, insanın içine sızar; kokusuyla, sesiyle, kalabalığın içindeki bir yüzle hatırlanır. Bu da onlardan biri… Bir gün, bir çarşının dar sokaklarında karşılaşan iki insanın hikâyesi: biri hesapçı, biri kalpten bakan; biri satmayı, diğeri anlamayı bilen. Ama ikisinin de yolu, aynı kelimenin etrafında kesişti: hanutçuluk. — Bir Çarşının Hikâyesi Eski İstanbul’un taş döşeli sokaklarında, mis gibi kahve kokusunun yayıldığı bir sabah. Rüzgâr, Kapalıçarşı’nın kubbelerinden içeri süzülüyor, yankılandıkça esnafın sesine karışıyordu. O gün, çarşıda yeni açılan küçük bir dükkânın önünde iki kişi dikkat çekiyordu. Biri Murat: planlı, kararlı ve biraz…
8 YorumEtiket: bir
Goygoycu Ne Demek Ekşi? Edebiyatın Dilinde Mizahın ve Boşluğun İncelikli Yansımaları Kelime, insanın dünyayı anlama biçimidir. Her sözcük, bir duygunun, bir düşüncenin ya da bir kültürel tavrın izdüşümüdür. “Goygoycu” kelimesi de tam olarak bu tür bir toplumsal aynadır; dilin halk arasında dönüşüp edebiyatın derin anlam katmanlarına ulaşabildiği bir örnektir. Bir edebiyatçı olarak, kelimelerin ritmini ve ironisini duyarak “goygoycu”nun anlamını çözmek, yalnızca bir tanım arayışı değil, aynı zamanda bir çağın ruhunu okuma çabasıdır. Kelimelerin Sesi: “Goygoycu”nun Dilsel ve Kültürel Yankısı Goygoy sözcüğü, gündelik Türkçede boş konuşma, abartılı yorum, çoğu zaman da içi dolu olmayan laf kalabalığı anlamında kullanılır. “Goygoycu” ise bu…
14 YorumDiyarbakır’ın İlçeleri Kaç Tane Var? Farklı Bakış Açılarıyla Bir Yolculuk Bazen basit bir soru, beklenmedik kadar çok pencere açabilir: “Diyarbakır’ın ilçeleri kaç tane var?” Kağıt üzerinde kolay bir yanıt gibi görünür — ama meseleye nasıl baktığınıza göre değişebilir. Ben de bu soruyu sadece sayılarla değil, insanların bakış açılarıyla anlamlandırmak istedim. Çünkü bazen bir şehrin ilçeleri, sadece coğrafi sınırlarla değil; duygularla, tarihlerle ve toplumsal algılarla da çizilir. Erkeklerin Bakış Açısı: Rakamların, Haritaların ve Verilerin Dili Erkeklerin çoğu bu soruya oldukça net bir yerden yaklaşır: “Diyarbakır’ın 17 ilçesi var.” Bu bilgi, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verileriyle doğrulanabilir; Bağlar, Kayapınar, Sur, Yenişehir, Bismil,…
6 YorumGluten Hangi Ekmekte Var? Bir Psikoloğun Merceğinden İnsan Davranışlarına Bakış Bir psikolog olarak bazen kendimi yalnızca insanların ne düşündüğünü değil, aynı zamanda neyi neden yediğini de sorgularken buluyorum. Gluten kelimesi, bugünlerde sofralardan çok zihnimizde yankılanan bir kavram haline geldi. “Gluten hangi ekmekte var?” sorusu aslında sadece beslenmeye dair teknik bir merak değil; aynı zamanda kimliğimizi, seçimlerimizi ve toplumsal aidiyetlerimizi şekillendiren derin bir psikolojik meseleye dönüşmüş durumda. Bilişsel Psikoloji: Bilginin Gücü ve Algının Tuzakları Glutenin buğday, arpa ve çavdar gibi tahıllarda bulunduğunu biliyoruz. Yani beyaz ekmek, tam buğday ekmeği, lavaş, simit ya da çavdar ekmeği gibi çeşitlerde gluten vardır. Buna karşılık…
8 YorumHamsi Kuşu Yemeğinin Ana Malzemesi Nedir? Bir Tavadan Yükselen Hikâye Soğuk bir Karadeniz sabahında, mutfağın camı buğulanmıştı. Dışarıda dalgalar hırçındı ama içeride bir sıcaklık vardı. Masanın başında Ali oturuyordu; elinde çay, gözlerinde dalgın bir düşünce. Karşısında eşi Elif, elinde hamsileri temizliyor, bir yandan da mırıldanıyordu: “Sen balığı sadece pişirmek olarak görüyorsun Ali, oysa hamsiyle bir hikâye kurmak lazım.” Ali gülümsedi. “Hikâyeyi midemiz anlatır Elif,” dedi, “önemli olan sonuç.” Elif başını kaldırdı, gözleri parladı. “İşte senin farkın bu! Sen hep sonucu düşünürsün, bense süreci…” O an mutfakta yalnızca hamsi değil, bir diyalog da pişmeye başlamıştı. — Hamsi Kuşunun Kalbi: Hamsi’nin Kendisi…
10 YorumBurger King Hamburger İçinde Neler Var? Bir Lokmada Lezzet, Biraz da Tartışma! Hamburger… Kimine göre modern çağın en hızlı mutluluğu, kimine göreyse beslenme dünyasının en büyük tartışması. Burger King menüsünden gelen o meşhur duman kokusu burnumuza ulaştığında içimizde bir çocuk sevinci uyanıyor, değil mi? Ama bir de işin “içinde ne var acaba?” kısmı var. Bugün gelin, bu meseleyi hem bilimsel hem de duygusal yönleriyle masaya yatıralım. Erkeklerin “objektif analizini” ve kadınların “duygusal sezgisini” buluşturarak, bir Burger King hamburgerinin içindeki hikâyeyi birlikte çözelim. Öncelikle: Burger King Hamburgerinde Ne Var? Temel olarak Burger King’in klasik hamburgeri, birkaç basit ama stratejik bileşenden oluşur:…
14 YorumAlabalık Eti Ne Renk Olur? Toplumun Aynasında Bir Soru Bir araştırmacı olarak insanların gündelik yaşamda sıradan görünen sorular üzerinden nasıl derin anlamlar üretebildiğini hep merak etmişimdir. “Alabalık eti ne renk olur?” sorusu da bunlardan biridir. İlk bakışta biyolojik bir merak gibi duran bu soru, aslında toplumun renklerle, cinsiyetlerle, normlarla ve kimliklerle kurduğu ilişkileri gözler önüne seren güçlü bir metafordur. Çünkü her toplum, tıpkı bir alabalığın suya göre renk değiştirmesi gibi, kendi kültürel suyuna göre şekil alır. Rengin Sosyolojisi: Alabalığın Bedeni, Toplumun Aynası Alabalığın eti genellikle açık pembe ya da turuncuya çalan bir tondadır. Bu renk, doğanın estetik dengesiyle olduğu kadar…
12 YorumDoğal Taşı Aldınız, Şimdi Ne Yapmalısınız? Taşla Nasıl Dost Olunur? Evet, doğru duydunuz! Doğal taş aldınız. Hem de sadece dekorasyon amaçlı değil, ruhsal ve fiziksel faydalar sağlamak için. Peki, taş geldi ama ne yapacağız? Erkekler “Bu taş ne işimize yarayacak?” derken, kadınlar taşla muhabbeti nasıl başlatacaklarını düşünerek “Hadi bakalım, taşla aramızda duygusal bir bağ kurmalıyım” diye kafalarında plan yapıyor. Ama endişelenmeyin, hem erkeklerin çözüm odaklı yaklaşımına hem de kadınların şefkatli, ilişki kurmaya dayalı bakış açısına hitap eden bir yol haritası hazırladık! 1. Taşı Tanıyın (İlk İzlenimler Önemlidir) Erkekler, her şeyi çözme ve mantıklı bir şekilde değerlendirme konusunda uzman olduklarından, taşı…
14 YorumLahut Ne Demek Osmanlıca? Birçok kelime, zaman içinde kaybolur, anlamlarını yitirir veya farklı çağlara göre yeni anlamlar kazanır. Osmanlıca da bu dönüşümün en belirgin örneklerinden biridir. Geçmişin izlerini taşıyan ve tarihi metinlerde sıkça karşımıza çıkan kelimeler, bazen günümüz Türkçesinde kaybolur veya anlamlarını değiştirebilir. Bu yazımda, sizlere bu tür kelimelerden biri olan lahutu, Osmanlıca bağlamında ve tarihsel anlamıyla anlatacağım. Peki, lahut ne demek? Ve bu kelimenin Osmanlıca’da kullanımı neydi? İşte, hem kelimenin etimolojisini hem de Osmanlı dönemine ait insan hikâyelerini keşfedeceğimiz bir yolculuğa çıkalım. Lahut’un Etimolojisi ve Anlamı Lahut, Osmanlıca kökenli bir kelime olarak, İslam kültüründeki tasavvufi bir terimle ilişkilidir. Osmanlı…
8 YorumYapay Gençleştirme Nedir? Antropolojik Bir Bakış Kültürlerin Çeşitliliğine Yolculuk: Bir Antropoloğun Girişi Dünyanın dört bir yanında insanlık, kültürler aracılığıyla kendisini ifade eder, gelenekleri, değerleri ve inançlarıyla bir kimlik oluşturur. İnsanlar farklı coğrafyalarda, farklı yaşam biçimleriyle varlıklarını sürdürüyor; ancak bir şey ortak: Yaşam ve ölüm arasındaki dengeyi, bedenlerini nasıl algıladıklarını, yaşlanmayı nasıl tanımladıklarını sürekli yeniden şekillendiriyorlar. Bir antropolog olarak, bu çeşitliliği gözlemlerken her kültürün beden ve yaşlanma üzerine geliştirdiği ritüelleri, sembolleri ve kimlik yapısını anlamak büyüleyici. Gelişen teknoloji ve toplumların tüketim kültürü, genç kalma arzusunun ön plana çıkmasına ve “yapay gençleştirme” kavramının gündelik hayatta daha fazla yer almasına neden olmuştur. Ancak…
12 Yorum