Günlük Notlar Yazılar

Osmanlı’da Gayrimüslimler Memur Olabilir Mi? Biraz Cesur Bir Soru Osmanlı İmparatorluğu’nun devasa sınırlarında bir sürü farklı etnik grup, din ve kültür barındırıyordu. Bu çeşitlilik, Osmanlı’nın yönetim anlayışını şekillendiren unsurlar arasında önemli bir yer tutuyordu. Hadi gelin, Osmanlı’da gayrimüslimlerin memur olma meselesine cesurca bir göz atalım. Çünkü bu, aslında çok daha derin bir meseleye parmak basıyor: Kimlik, güç, ayrıcalık ve egemenlik. Peki, gayrimüslimler gerçekten memur olabilir miydi, yoksa sadece bir istisna mıydı? İşte burada işler biraz karışıyor ve ben de bu karışıklığı seviyorum. Çünkü Osmanlı’nın çoğu pratikte hoşgörülüydü, ama bu, her şeyin o kadar temiz ve pürüzsüz olduğu anlamına gelmiyor. Osmanlı’nın…

Lavanta Yağı Hangi Bölgeye Sürülür? Lavanta, her zaman bana huzur veren bir koku olmuştur. Çocukken annem lavanta keselerini dolabımızda bulundururdu, bir yandan kokusu o kadar rahatlatıcıydı ki, uykusuz geçen gecelerde bile lavanta çayı içmeye karar verirdik. Şimdi, yıllar sonra lavanta yağıyla tanışınca, bu rahatlatıcı etkiyi sadece koklamakla kalmayıp, vücudumun farklı bölgelerinde de hissedebileceğimi fark ettim. Peki, lavanta yağı gerçekten hangi bölgeye sürülmeli? Hadi gelin, bunu biraz daha detaylı inceleyelim. Lavanta Yağının Faydaları ve Kullanım Alanları Lavanta yağı, doğanın sunduğu en zarif çözümlerden biri. Özellikle rahatlama, stres giderme ve uyku sorunlarına karşı çok yaygın bir kullanım alanına sahip. Bir iş günü…

Evla Leke Fe Evla Manası ve Ekonomi: Kaynakların Kıtlığı ve Seçimlerin Sonuçları Ekonomi, yalnızca para, ticaret ve üretim ile sınırlı bir alan değildir. O, daha çok, insanların sınırlı kaynakları en verimli şekilde kullanmak adına yaptıkları seçimlerin, toplumların geleceğini nasıl şekillendirdiğini anlamaya yönelik bir bilim dalıdır. Kaynakların kıt olduğu bir dünyada, her seçim bir fırsat maliyeti yaratır. Peki, bu bağlamda “Evla Leke Fe Evla”nın anlamı ne olabilir? Arapçadan Türkçeye çevirdiğimizde “öncelikli olan lekedir” veya “öncelikli olan şey odur” şeklinde anlaşılabilecek bu ifade, ekonominin temel kavramlarından biri olan fırsat maliyeti ve seçimlerin sonuçları üzerinde yoğunlaşmak için bir kapı aralayabilir. Kaynakların kıtlığının, insanları…

Balık Boyu Nasıl Ölçülür? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Perspektifinden Bir İnceleme Giriş: Toplumda Balık Boyu ve Ölçülme Kavramları Sokakta yürürken, İstanbul’un kalabalık caddelerinde bir an durup, etrafınızdaki insanları gözlemlemek oldukça düşündürücü olabilir. İnsanlar arasında ne kadar farklılık varsa, bir o kadar da benzerlik var. Herkesin bir amacı, bir yolu, bir hikayesi var. Ancak, toplumun her alanında olduğu gibi, bu farklılıklar bazen görünmeyen bir ölçüye tâbi tutulur. Bu yazımda, sokaklarda, toplu taşımada ve günlük yaşamda karşılaştığımız “balık boyu nasıl ölçülür?” kavramını, toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet perspektifinden inceleyeceğim. Balık Boyu ve Sosyal Normlar Birçok kişi için balık boyu…

Ayı mı, Güçlü Bir Goril Mi? Bazen, insanlar arasında bile büyük sorular vardır. Ama bu seferki sorum, daha farklı ve belki de biraz tuhaf: Ayı mı güçlü bir goril mi? Evet, sorması kolay ama bu soruya verdiğim cevap, o anki ruh halimle çok daha derindi. Bu yazıyı yazarken bile hâlâ düşündüğüm bir soru… Çünkü hayatta bazen insan kendisini bu ikisi gibi hissedebilir: güçlü ve sakin ama bir yandan da öfkeyle dolu ve içsel bir savaşı sürdüren. O An: Kayseri’de Bir Akşam Yemeği Hava rüzgarlıydı. Kayseri’deki evimin penceresinden dışarıya bakarken, kalbimde bir belirsizlik vardı. Bazen kaybolmuş gibi hissederim, o akşam gibi.…

Dolven Şurup 2 Saat Arayla Verilir mi? Bir sabah, grip olan bir yakınımı iyileştirmeye çalışırken, Dolven şurubu hakkında bir soruya takıldım. O an aklımda tek bir düşünce vardı: “Dolven şurup 2 saat arayla verilir mi?” Çünkü, ilaçlar hakkında bildiklerimiz bazen kafa karıştırıcı olabilir ve doğru kullanımı, sağlıkla ilgili önemli bir fark yaratabilir. Peki, gerçekten bu kadar kısa bir aralıkla verilebilir mi? Gelin, bu soruyu derinlemesine inceleyelim. Dolven Şurubun Ne İşe Yaradığını Anlamak Dolven şurup, genellikle soğuk algınlığı, grip ve bunun gibi üst solunum yolu enfeksiyonlarının tedavisinde kullanılan bir ilaçtır. Parasetamol içerdiği için ağrı kesici ve ateş düşürücü etkisi vardır. Bu…

Hayatın her anı, doğrudan veya dolaylı olarak ölümle yüzleşmekle geçer. İster modern bir toplumda, ister geleneksel bir kültürde, her birey sonunda “hayatın sonu”nu — yani “darı bekaya irtihal etmek” ifadesiyle tanımlanan ölüm kavramını — anlamak zorunda kalır. Bu cümle, bazen sadece bir söylem, bazen ise bir sosyal norm ya da bireysel bir inançla şekillenir. Ancak asıl soru şu: Ölüm, bizler için yalnızca biyolojik bir olay mıdır, yoksa bu kavram, insan davranışları, psikolojisi ve toplumsal ilişkileri nasıl şekillendirir? Giriş: Darı Bekaya İrtihal Etmek ve Ölümün Psikolojik Yansımaları İnsanın ölümle olan ilişkisi, her ne kadar biyolojik ve fiziksel bir olgu olsa da,…

Birinci Sur Nedir? Eğitimdeki Derin Anlamı ve Toplumsal Etkileri Eğitimde Dönüştürücü Güç: Bir Eğitimcinin Perspektifi Eğitim, yalnızca bilgi aktarımından çok daha fazlasıdır. İnsanların düşünme biçimlerini değiştiren, dünyayı daha derinlemesine anlamalarını sağlayan bir süreçtir. Bir eğitimci olarak, her öğrencinin, her bireyin öğrenme yolculuğunda geçirdiği dönüşümün önemini görüyorum. Öğrenmek, sadece yeni bir şeyler öğrenmek değil; mevcut inançları sorgulamak, eski bilgilerle yeniden tanışmak ve bazen de dünyaya farklı bir pencereden bakmayı gerektirir. Bu noktada, “Birinci sur” kavramı üzerinde durmak oldukça anlamlı. Zira bu terim, hem bireysel hem de toplumsal anlamda derin etkiler yaratabilir. Peki, birinci sur ne demek? Eğitim ve toplum açısından bu…

Ekonomi, temelde insan davranışlarını ve toplumsal yapıları şekillendiren seçimler ve kaynakların dağılımıyla ilgilenir. Bu seçimler, bizim günlük hayatımızdan küresel ekonomik sistemlere kadar her şeyde etkisini gösterir. Bir toplumun kaynakları sınırlı olduğunda, bu sınırlılıklar karşısında hangi tercihler yapılacak, hangi alanlarda yatırımlar ve kaynaklar tahsis edilecek, tüm bunlar büyük bir öneme sahiptir. Ekonominin kalbinde yer alan bu sorular, bir metnin temel çatışmasını anlamada da önemli bir rol oynar. “Bir metinde temel çatışma nedir?” sorusu, tıpkı bir ekonomi metninde seçimlerin, kaynakların ve dengesizliklerin nasıl şekillendiğini sormak gibidir. Bir hikayede ana çatışma ne kadar önemliyse, ekonomide de kıtlık, seçimler ve fırsat maliyetleri, temel kararları…

Yerinden Yönetim ve Yerel Yönetim Aynı Mı? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Açısından Bir Bakış Son zamanlarda toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet konuları gündemimizi daha çok meşgul ediyor. Bu konuları ele alırken, kavramların sadece teorik düzeyde kalmadığını, günlük yaşamımıza nasıl sirayet ettiğini görmek de önemli. Mesela, sokakta yürürken, toplu taşımada ya da bir kafenin köşe masasında otururken, insanların karşılaştığı zorlukları gözlemliyorum. Pek çok mesele, aslında o kadar basit gibi görünüyor ki, ama derinlemesine inildiğinde bambaşka boyutlar açığa çıkıyor. Bu yazıda, “Yerinden yönetim” ve “Yerel yönetim” kavramlarının toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet açısından ne kadar farklı olduğunu irdelemeye…