Günlük Notlar Yazılar

Bahi ailesiyle birlikte bugün Kitel bulgur gluten içerir mi başlığını en temel noktalarından ele alıyoruz. Kitel Bulgur Gluten İçerir mi? Geleneksel Lezzetin İçindeki Gizli Gerçek Bir gün mutfakta eski bir tarif defterini karıştırırken şu soru aklıma takıldı: “Yıllardır sofralarda yer alan bir yiyecek, sağlığımız açısından sandığımız kadar masum mu?” Özellikle son yıllarda gluten hassasiyeti, çölyak hastalığı ve glutensiz beslenme konuları daha fazla konuşulurken, geleneksel ürünlerin içeriğini bilmek büyük önem taşıyor. Kitel bulgur da bu merak edilen yiyeceklerden biri. Güneydoğu Anadolu mutfağında özellikle içli köfte yapımında kullanılan bu özel bulgur türü hakkında en çok sorulan soru ise şu: Kitel bulgur gluten…

Kapadokya’ya Gidince Ne Yapılır? Tarih, Kültür ve Doğayla İç İçe Bir Gezi Rehberi Kapadokya’ya Gidince Ne Yapılır? Tarih, Kültür ve Doğayla İç İçe Bir Gezi Rehberi Sabahın ilk ışıklarıyla gökyüzünde süzülen balonları izlerken insanın aklından şu soru geçebilir: “Yıllardır fotoğraflarını gördüğüm bu coğrafyada gerçekten ne keşfedebilirim?” Bazen kısa bir tatil planı, bazen uzun zamandır ertelenen bir yolculuk hayali insanı Kapadokya yollarına çıkarır. Genç bir gezgin, yoğun çalışan biri ya da emeklilik döneminde yeni yerler görmek isteyen bir insan için bu bölge yalnızca doğal güzelliklerden oluşan bir durak değildir; geçmişin, kültürün ve insan hikâyelerinin iç içe geçtiği canlı bir hafıza alanıdır.…

Bugün Monitör FPS’i etkiler mi hakkında bilinmesi gerekenleri Bahi yaklaşımıyla ele alıyoruz. Monitör FPS’i Etkiler mi? Teknoloji, Güç ve Dijital Düzen Üzerine Siyasal Bir Bakış Bir ekranın karşısında geçirilen zaman, yalnızca teknik bir deneyim değildir. Kullandığımız cihazlar, içinde yaşadığımız dijital düzenin küçük parçalarıdır. Bir monitörün FPS değerine etkisini düşünürken aslında şu soruyla da karşılaşırız: Teknoloji üzerindeki kontrol kimdedir ve kullanıcıların dijital deneyimleri hangi kurumlar tarafından şekillendirilir? Bir bilgisayar oyuncusunun daha akıcı görüntü istemesi ile toplumların daha erişilebilir teknoloji talep etmesi arasında görünmez bir bağ kurulabilir mi? Monitör FPS’i etkiler mi sorusu teknik olarak donanım, yazılım ve görüntü teknolojileriyle ilgilidir. Ancak…

Jeff Bezos İlk Ne Sattı? Amazon’un Başlangıcının Sosyolojik Anlamı Bir insanın hayatındaki ilk satış, yalnızca ekonomik bir işlem değildir; aynı zamanda içinde yaşadığı toplumla kurduğu ilişkinin küçük bir yansımasıdır. Bir ürünün el değiştirmesi, insanların ihtiyaçlarını, alışkanlıklarını, güven ilişkilerini ve ekonomik düzenlerini gösterir. Jeff Bezos’un ilk ne sattığı sorusu da aslında yalnızca bir girişimcilik hikâyesi değil, teknolojinin ve tüketim kültürünün toplumsal dönüşümünü anlamak için önemli bir örnektir. Jeff Bezos, 1994 yılında Amazon’u kurduğunda internet henüz günlük yaşamın merkezinde değildi. Amazon’un ilk satışa sunduğu ürün, kitap oldu. İlk siparişlerden biri, Douglas Hofstadter’ın “Fluid Concepts and Creative Analogies: Computer Models of the Fundamental…

Yerde Bulduğumuz Parayı Almak Haram mıdır? Psikolojik Bir Bakış Bir gün yürürken yerde bir miktar para gördüğünüzü düşünün. İlk birkaç saniyede zihninizden neler geçerdi? “Bu benim şansım mı?” yoksa “Bunu kaybeden kişi kim bilir ne hissediyordur?” sorusu mu ağır basardı? İnsan davranışlarını düşündüğümde beni en çok etkileyen konulardan biri, küçük görünen kararların aslında zihinsel süreçlerimizi, değerlerimizi ve duygularımızı nasıl ortaya çıkardığıdır. Yerde bulunan bir parayı almak, sadece maddi bir tercih değildir. Aynı zamanda vicdan, ahlaki değerlendirme, empati ve sosyal sorumluluk gibi birçok psikolojik sürecin birleştiği bir durumdur. Dini açıdan ise kayıp bir eşyayı sahibine ulaştırma anlayışı önemlidir. “Yerde bulduğumuz parayı…

Hayâ Sahibi Ne Anlama Gelir? Tarihsel Bir Bakışla Ahlakın ve Toplumsal Değerlerin İzleri Geçmişe baktığımızda, insanların yalnızca savaşları, devletleri ve büyük olayları değil; günlük hayatlarında taşıdıkları değerleri de anlamamız gerektiğini fark ederiz. Bir insanın nasıl davranması gerektiğine dair düşünceler, toplumların hafızasında yüzyıllar boyunca şekillenmiş ve bugünkü ahlak anlayışımızın temel taşlarını oluşturmuştur. Hayâ sahibi kavramı da bu uzun tarihsel yolculuğun içinde ortaya çıkan, insanın kendisini sınırlandırmasını, saygı ve ölçü duygusuyla hareket etmesini anlatan önemli kavramlardan biridir. İslam Öncesi Dönemde Hayâ Kavramının Kökenleri Arap toplumunda haya ve onur anlayışı Hayâ kelimesi Arapça kökenlidir ve temel olarak utanma, çekinme, edep ve ahlaki hassasiyet…

Tavuk Karasına Göz Nakli Yapılır mı? Tıbbın Sınırları ve Görme Hakkının Siyaseti Bir toplumda güç kimdeyse, hangi sorunların “çözülebilir”, hangilerinin ise “kader” olarak görüleceğini belirleme gücüne de bir ölçüde sahiptir. Bu nedenle “Tavuk karasına göz nakli yapılır mı?” sorusu yalnızca tıbbi bir soru değildir. Aynı zamanda bilimsel bilginin nasıl üretildiği, sağlık kurumlarının kime hizmet ettiği, teknolojik gelişmelerin kimlere ulaştığı ve görmenin bir yurttaşlık hakkı olarak nasıl ele alındığı üzerine düşünmemizi sağlar. Tavuk karası olarak bilinen retinitis pigmentosa (RP), kalıtsal retina hastalıkları grubudur. Retina üzerindeki ışığa duyarlı fotoreseptör hücrelerin zaman içinde bozulması; gece görüşünün ve çevresel görmenin giderek kaybolmasına yol açabilir.…

Kup Ölçüsü Nasıl Alınır? Bir Mutfak Ölçüsünün Felsefesi Kup ölçüsü nasıl alınır hakkında derli toplu bilgi arayanlar için Bahi olarak bu yazıyı hazırladık. Bir sabah mutfakta aynı kupayı elimize alıp “Bir kupa ne kadar?” diye sorduğumuzu düşünelim. Cevap ilk anda basittir: İçine ne kadar sıvı sığıyorsa o kadar. Fakat biraz durduğumuzda soru değişir: “Ne kadar”ı kim belirler? Ölçtüğümüz şey gerçekten nesnenin kendisi midir, yoksa ona verdiğimiz bir ölçü mü? Felsefe tam da böyle sıradan anlarda görünür. Etik bize ölçmenin sonuçlarından kimin sorumlu olduğunu, bilgi kuramı ise ölçtüğümüzden ne kadar emin olabileceğimizi sorar. Ontoloji ise daha temel bir soruya iner: “Kup”…

“Ey Etmek” Ne Anlama Gelir? Öğrenmenin Dönüştürücü Gücü Bir şeyi öğrenmek bazen yalnızca yeni bir bilgi edinmek değildir. Bir kelimenin anlamını kavramak, bir problemi farklı çözmek, daha önce fark edilmeyen bir ayrıntıyı görmek ya da “Ben bunu yapamam.” düşüncesinin yerini “Bir kez daha deneyebilirim.” cümlesine bırakması, öğrenmenin dönüştürücü gücünü gösterir. Bu noktada “ey etmek” ifadesi de ilginç bir örnek oluşturur. Günümüz Türkçesinde tek başına yaygın ve yerleşik bir kullanım değildir; çoğu bağlamda “eylemek” ya da “etmek” gibi fiillerle karıştırılabilir. Ancak pedagojik açıdan asıl önemli olan, bir sözcüğün sözlük karşılığından çok, öğrencinin onun anlamını nasıl araştırdığı, sorguladığı ve bağlama yerleştirdiğidir. Bir…

Lise Disiplin Cezaları Nelerdir? Ekonominin Kıtlık, Seçim ve Fırsat Maliyeti Perspektifinden Bir Analiz Bir öğrencinin okul koridorunda yaptığı küçük bir seçimin, yalnızca o günün dersini değil, bazen aylar sonrasını etkileyebileceğini düşündüğümde disiplin kavramına farklı bakıyorum. Çünkü hayatın neredeyse tamamında olduğu gibi okulda da kaynaklar sınırlı: zaman sınırlı, öğretmenin dikkati sınırlı, öğrencinin enerjisi sınırlı, okulun rehberlik kapasitesi sınırlı ve en önemlisi geleceğe dönük fırsatlar sınırlı. Bir davranışı seçtiğimiz anda başka bir davranıştan vazgeçiyoruz. Ekonomi tam da burada başlıyor. Ekonomi yalnızca para, faiz, enflasyon veya döviz kuru değildir; kıt kaynaklarla yapılan seçimlerin sonuçlarını anlamaya çalışan bir düşünme biçimidir. Bu açıdan lise disiplin…